De voormalige mouterij-brouwerij Brosens bevindt zich in het binnengebied van een bouwblok in het centrum van Hoogstraten, achter de brouwerswoning aan de Vrijheid. Het complex werd in verschillende fasen opgericht in de tweede helft van de 19de eeuw en bestaat uit drie duidelijk leesbare delen: de hoge moutast, het centrale mouterijgedeelte en het lagere brouwerijvolume. In de jaren 1930 werd het brouwerijgedeelte deels omgevormd tot limonadefabriek en uitgebreid. Sinds 2002 zijn de mouterij-brouwerij en de brouwerswoning beschermd als monument omwille van hun architectuurhistorische en industrieel-archeologische waarde.

Na het geleidelijk stopzetten van de productieactiviteiten in de tweede helft van de 20ste eeuw kwam in 1988 ook de handelsactiviteit tot een einde. Het gebouw stond sindsdien leeg in afwachting van een nieuwe bestemming. De restauratie en herbestemming maken deel uit van een bredere gebiedsontwikkeling, waarbij nieuwe woongelegenheden en publiek toegankelijk groen worden toegevoegd in het binnengebied. De historische brouwerij vormt het centrale ankerpunt van deze ontwikkeling. Door de doorwaadbaarheid voor zachte weggebruikers te vergroten, wordt de site opnieuw ingebed in het stedelijk weefsel en toegankelijk voor bewoners, omwonenden en bezoekers.

Voortbouwend op de geschiedenis van de plek krijgt de voormalige mouterij-brouwerij een gemengde invulling met horeca en een microbrouwerij, aangevuld met kleinschalige kantoorunits voor lokale en startende ondernemingen. De functies richten zich op de lokale gemeenschap en versterken de levendigheid van het binnengebied, met respect voor de omwonenden.

De opgave vraagt om een zorgvuldig evenwicht tussen het industriële karakter van het gebouw en de hedendaagse eisen inzake toegankelijkheid, comfort en duurzaamheid. De bestaande gebouwschil wordt gerestaureerd en energetisch verbeterd met respect voor de historische materialiteit en detaillering. Nieuwe ingrepen worden geconcentreerd in bestaande circulatiezones en in zones die in het verleden reeds werden aangepast, zodat waardevolle structuren maximaal gevrijwaard blijven.

Een nieuw volume in de zuidoostelijke hoek maakt het mogelijk het hoogteverschil tussen maaiveld en gelijkvloers te overbruggen. Dit hedendaagse volume krijgt een open karakter en gaat in dialoog met de gesloten baksteenarchitectuur van het historische complex. Het brengt bijkomend daglicht binnen en versterkt de relatie met de omgeving.

Ook binnenin worden gerichte ingrepen uitgevoerd om de bruikbaarheid te verbeteren zonder de historische leesbaarheid aan te tasten. Zo wordt in de achterbouw van het mouterijgedeelte een vloerplaat selectief verwijderd om een dubbelhoge ruimte te creëren. Historische sporen van het mout- en brouwproces blijven zichtbaar en vormen een integraal onderdeel van de nieuwe beleving. De toevoeging van daklichten en zorgvuldig gepositioneerde gevelopeningen optimaliseert de lichtinval, met behoud van het karakter van de oorspronkelijke erfgevel.

Met deze herbestemming krijgt de voormalige brouwerij opnieuw een actieve rol in het centrum van Hoogstraten. Het project verenigt restauratie, hedendaagse architectuur en nieuwe programmatie in een samenhangend geheel waarin het verleden leesbaar blijft en toekomstgericht wordt geactiveerd.

Copyright foto's: Patine Architecten